யாழ்ப்பாணம் நீதவான் நீதிமன்றத்தில் பேராசிரியர் ராஜ் சோமதேவா தாக்கல் செய்துள்ள இடைக்கால அறிக்கை, செம்மணி மனிதப் புதைகுழி அகழ்வாராய்ச்சி மற்றும் பகுப்பாய்வு செயல்பாட்டில் ஒரு முக்கியமான, அதேநேரம் உணர்வுபூர்வமான கட்டத்தைக் குறித்துநிற்கிறது.
யாழ்ப்பாணத்துச் செய்தித்தாளில் முதன்மைச் செய்தியாக வெளிவந்துள்ள இந்த அறிக்கை, நுணுக்கமான தொல்பொருள் கண்ணோட்டங்களை முன்வைக்கிறது—தொற்றுநோய் பரவல் அல்லது இயற்கை பேரழிவு போன்றவை இந்தப் புதைப்பிடத்திற்கு ஏதுவான காரணிகளாக இருந்திருக்கக்கூடும் எனச் சுட்டிக்காட்டுவதுடன், இலங்கையின் ஏனைய சர்ச்சைக்குரிய மனிதப் புதைகுழிகளிலிருந்து செம்மணியை வேறுபடுத்திக் காட்டும் வகையில், சமய ரீதியான இறுதிச் சடங்குகள் நடத்தப்பட்டதற்கான சான்றுகளையும் இவ்வறிக்கை சுட்டிக்காட்டுகிறது.
பல தசாப்தங்களாக, செம்மணி என்பது வடக்கு இலங்கையின் ஆயுத மோதல்கள், இழப்புகள் மற்றும் வடுக்கள் நிறைந்த இருண்ட அத்தியாயங்களுடன் ஆழமாகத் தொடர்புடைய ஒரு நினைவிடமாகவே இருந்து வருகிறது. நீண்டகால வ வன்முறைகளிலிருந்து மீண்டு வரும் எந்தவொரு சமூகத்திலும், மனிதப் புதைகுழி விசாரணைகள் மகத்தான உணர்வுபூர்வமான, சட்டபூர்வமான மற்றும் வரலாற்று ரீதியான முக்கியத்துவத்தைக் கொண்டுள்ளன. அவை வெறும் வீண் தோண்டல்கள் அல்ல; மாறாக, உயிரிழந்த மனித உயிர்களின் சாட்சியங்களும், துயருறும் குடும்பங்களால் விட்டுச்செல்லப்பட்ட பதிலற்ற கேள்விகளுமே ஆகும்.
பேராசிரியர் சோமதேவாவின் ஆரம்பகட்ட அவதானிப்புகள், அவசர அரசியல் முடிவுகளை விடவும் கடுமையான, பல்துறை சார்ந்த அறிவியலின் இன்றியமையாத மதிப்பை வலியுறுத்துகின்றன. சாத்தியமான நோய்கள், இயற்கை நிகழ்வுகள் மற்றும் மத வழிபாட்டு அடக்கங்களைச் சுட்டிக்காட்டுவதன் மூலம், இந்தச் சூழலை கல்வியியல் ரீதியான புறவயத்தன்மையோடும், வரலாற்று எச்சரிக்கையோடும், துல்லியமான அவதானிப்போடும் அணுகுமாறு அனைத்துத் தரப்பினரையும் இவ்வறிக்கை கேட்டுக்கொள்கிறது. வெறும் ஊகங்களை விட, முறையான ஆதாரங்கள் மூலமே தடையவியல் தொல்பொருளியல் (Forensic Archaeology) பேச அனுமதிக்கப்பட வேண்டும்.
இருப்பினும், ஒரு விரிவான விசாரணை செயல்பாட்டில் இடைக்கால அறிக்கை என்பது ஒரு ஆரம்பப் படி மட்டுமே. செம்மணிப் புதைகுழியிலிருந்து கண்டெடுக்கப்பட்ட மனித எலும்புக்கூட்டு எச்சங்களை ஆய்வு செய்வதற்காக அடுத்த வாரம் நிபுணர் குழுவொன்று நியமிக்கப்படவுள்ளதாகச் சட்ட மருத்துவ அதிகாரி டொக்டர் செல்லையா பிரணவன் அறிவித்திருப்பது ஒரு முக்கியமான மற்றும் வரவேற்கத்தக்க நகர்வாகும். வரலாற்றுப் பதிவுகள் மற்றும் மருத்துவப் பின்னணிகளுடன் உடற்கூற்றுச் சான்றுகளைச் சரிபார்ப்பதற்குத் தடையவியல் நோயியல், கார்பன் பரிசோதனை மற்றும் விரிவான மானுடவியல் ஆய்வுகள் மிகவும் அவசியமானவை.

யாழ்ப்பாணத்தில் நடைபெற்று வரும் நீதித்துறை நடைமுறை மீது பொதுமக்கள் நம்பிக்கை வைத்திருப்பதற்கு, வெளிப்படைத்தன்மையும் நிறுவனப் பொறுப்புணர்வும் முதன்மையானவை. பாதிக்கப்பட்டவர்கள், உயிரோடு இருக்கும் அவர்களது குடும்பத்தினர் மற்றும் பரந்த சமூகம் ஆகிய அனைத்துத் தரப்பினரும் எந்தவொரு பக்கச்சார்பான விவரிப்புகளினாலும் பாதிக்கப்படாத ஒரு நடுநிலையான நடைமுறைக்கே தகுதியானவர்கள். இத்தகைய சிக்கலான வரலாற்றுச் சம்பவங்கள் குறித்த விசாரணைகளில் உண்மையைக் கண்டறிய, சுயாதீனத் தடையவியல் நிபுணர்கள், தடையவியல் நோயியல் வல்லுநர்கள் மற்றும் நீதித்துறை அதிகாரிகளுக்குத் தீர்க்கமான முடிவுகளை எட்டுவதற்குத் தேவையான காலம், வளங்கள் மற்றும் தன்னாட்சி வழங்கப்பட வேண்டும்.
அடுத்த வாரம் நிபுணர் குழு தனது பணிகளைத் தொடங்க ஆயத்தமாகி வரும் நிலையில், செம்மணி விசாரணையானது நிறுவனப் பொறுப்புக்கூறல் மற்றும் அறிவியல் தெளிவின் முக்கியத்துவத்திற்கு ஒரு சான்றாக நிற்கிறது. எவ்வித சமரசமுமற்ற, நிபுணத்துவ வழிகாட்டலிலான தடையவியல் மதிப்பீட்டின் மூலம் மட்டுமே உயிரிழந்தவர்களை அடையாளம் காணவும், வரலாற்று உண்மைகளை நிறுவவும், நீண்டகாலமாக பதில்களுக்காகக் காத்திருக்கும் சமூகத்திற்கு ஒரு தெளிவான முடிவை வழங்கவும் முடியும்.